YKS/LGS Hazırlığı ve Okul Yazılıları Aynı Anda Nasıl Yürütülür?

Kasım ayı, birçok öğrenci için iki farklı takvimin üst üste bindiği bir dönem. Bir yanda okulun yazılı sınavları, performans ödevleri ve proje teslimleri; diğer yanda aylardır süren YKS ya da LGS hazırlığı, deneme sınavları ve soru bankaları. Bu dönemde en sık duyulan cümlelerden biri şu: "Yazılılar bitene kadar denemeyi bırakıyorum." Hemen ardından da tersi geliyor: "Yazılıya çalışacak vaktim yok, sınava odaklanmam lazım."

İki yaklaşım da anlaşılır, ama ikisi de aynı sorunu doğurur: belirsizlik. Öğrenci hangi gün neye çalışacağını bilmediğinde, masaya oturmadan önce zihinsel olarak yorulur. Stresin önemli bir kısmı çalışmanın kendisinden değil, planın netleşmemiş olmasından beslenir. Bu yazıda, okul sınavları ile merkezi sınav hazırlığını birbirine rakip değil, tamamlayıcı iki hedef olarak ele almanın yollarını paylaşıyoruz.

İki hedef birbirinin rakibi değil

Okul yazılılarında sorulan konular ile YKS ve LGS'de karşılaşılan konular büyük ölçüde aynı müfredattan gelir. LGS'ye hazırlanan bir sekizinci sınıf öğrencisi için bu örtüşme çok belirgindir. Lise öğrencisi için de okulda işlenen konular, TYT ve AYT'nin temelini oluşturur.

Bu nedenle yazılıya çalışmak, hazırlıktan "çalınan" bir zaman değildir. Doğru kurgulandığında okul sınavı, bir konuyu derinlemesine tekrar etmek için doğal bir fırsattır. Sorun, iki hedefin ayrı ayrı ve birbirinden habersiz planlanmasıyla başlar. Öğrenci bir gün tamamen okul moduna, ertesi gün tamamen deneme moduna geçtiğinde, iki tarafta da süreklilik kaybolur.

Takvimi görünür hale getirmek

İlk adım, yazılı tarihlerini haftalık çalışma planına işlemektir. Kulaktan duyulan ya da akılda tutulan tarihler, sürekli arka planda çalışan bir kaygı kaynağı olur. Kâğıda ya da dijital bir takvime yazılan tarih ise yönetilebilir bir göreve dönüşür.

Pratikte şu soruları yanıtlamak yeterlidir:

• Bu hafta ve önümüzdeki hafta hangi derslerden yazılı var?
• Her biri için kaç gün önceden hazırlanmaya başlamak gerekiyor?
• Hangi günler deneme veya soru çözümüne ayrılabilir?

Bu kısa haritalama, "her şey aynı anda üzerime geliyor" hissini somut ve sıralı bir listeye çevirir. Belirsizlik azaldıkça, stresin de yönetilebilir hale geldiği görülür.

Haftalık planı kurarken her güne küçük bir boşluk bırakmak da faydalıdır. Okul dönemlerinde beklenmedik bir ödev, ertelenen bir sınav ya da uzayan bir ders günü sık yaşanır. Planda esneklik payı olduğunda bu tür değişiklikler tüm haftayı bozmaz, yalnızca o günün küçük bir kısmını etkiler. Esnek olmayan planlar ise ilk aksilikte bütünüyle terk edilme riskini taşır.

Oranı değiştirmek, hazırlığı tamamen bırakmamak

Yazılı haftasında çalışma içeriğinin dengesi değişebilir ve değişmelidir. Yazılıdan birkaç gün önce ağırlığı okul konularına vermek mantıklıdır. Ancak deneme ve soru çözümünü tamamen durdurmak, yazılılar bittiğinde yeniden başlamayı zorlaştırır.

Daha sağlıklı bir yaklaşım, hazırlığı küçültmek ama sürdürmektir. Örneğin tam bir deneme yerine tek bir dersin testi, uzun bir soru bankası oturumu yerine kısa bir soru seti. Böylece hem çalışma ritmi korunur hem de öğrenci yazılıya odaklanabilecek zamanı bulur.

Konu çalışmasını kısa testle birleştirmek

İki hedefi aynı oturumda buluşturmanın en pratik yollarından biri, yazılı konusunu çalıştıktan sonra aynı konudan kısa bir test çözmektir. Bu yöntem birkaç açıdan işe yarar:

• Konunun gerçekten anlaşılıp anlaşılmadığı hemen görülür.
• Yazılıya hazırlanırken sınav tarzı soru pratiği de yapılmış olur.
• Öğrenci, çalıştığı bilgiyi farklı soru biçimlerinde kullanmayı öğrenir.

Bilgiyi yalnızca okumakla yetinmeyip hatırlamaya ve uygulamaya çalışmak, öğrenme psikolojisinde kalıcılığı güçlendiren bir yaklaşım olarak bilinir. Yazılı haftası, bu alışkanlığı kurmak için iyi bir zemin sunar.

Yazılıdan sonra hızlı dönüş

Yazılı dönemlerinin en çok gözden kaçan kısmı, sınavdan sonraki günlerdir. Yoğun bir haftanın ardından "bu hafta zaten bozuldu, pazartesi baştan başlarım" düşüncesi çok yaygındır. Bu erteleme, birkaç günlük bir kaymayı kolayca bir haftaya çevirebilir.

Bunun yerine yazılı biter bitmez, küçük de olsa planlanmış bir çalışmaya dönmek önemlidir. Dönüş gününün ilk görevi hafif tutulabilir: bir konu tekrarı, kısa bir test ya da son denemedeki yanlışlara bakış. Amaç yüksek bir tempo değil, ritmin kopmamasıdır.

Bu noktada yazılı sonucunu beklemeden plana dönmek de önemlidir. Sonuç iyi de gelse, beklenenin altında da kalsa, hazırlık süreci aynı sakinlikle devam etmelidir. Yazılı notu o dönemin bir fotoğrafıdır; tüm yolculuğun özeti değildir.

Nereden başlamalı?

Okul yazılıları ile YKS/LGS hazırlığını aynı anda yürütmek, her iki alanda da kusursuz bir hafta geçirmek anlamına gelmez. Hedef, iki hedefi de elden bırakmayan dengeli bir haftadır. İlk adım olarak önümüzdeki iki haftanın yazılı tarihlerini haftalık plana işlemek ve her yazılı için hazırlık günlerini belirlemek yeterlidir. Veliler için en değerli destek ise bu planı birlikte görmek ve yazılı haftasında hazırlığın tamamen durmamasını sakin bir dille hatırlatmaktır.

Psikosun'da PDR uzmanlarıyla çalışan öğrencilerin planı, okul takvimi ve sınav hedefi birlikte düşünülerek kuruluyor. Yazılı dönemlerini de kapsayan kişisel bir çalışma planı oluşturmak isterseniz ücretsiz ön görüşme için: psikosun.com/on-gorusme